Dizel Jeneratör Bakımı Nasıl Yapılır? Adım Adım Rehber
Dizel motorlarda yaşanan arızaların neredeyse yarısı, yakıt hattındaki tıkanıklıklar veya zamanında değiştirilmeyen yağlama unsurlarından kaynaklanır. Elektrik kesildiğinde sistemin gecikmeden devreye girmesi, düzenli kontrol adımlarının aksatılmamasına bağlıdır. Sahada teknik incelemeler yaparken dizel jeneratör bakımı nasıl yapılır sorusuyla çok sık karşılaşıyoruz; bu işlem rastgele parça değiştirmek değil, belirli mekanik ve elektriksel sıralamayı takip etmektir.
Dizel Jeneratör Bakımında Yağ ve Filtre Değişim Sırası
Dizel motorun kalbi yağlama sistemidir. Yağlama yağının viskozitesini kaybetmesi, piston ve silindir yüzeylerinde aşınmayı hızlandırır. Genellikle jeneratörlerde motor yağı ve yağ filtresi her 150 ile 250 çalışma saatinde bir veya yılda en az bir kez yenilenir. Yağ boşaltma işlemi motor hafif ılıkken yapılır; böylece karter tabanındaki tortular akışkan yağla birlikte dışarı atılır.
Yağ filtresi söküldüğünde conta yuvası temizlenir ve yeni filtrenin lastik contası temiz motor yağıyla hafifçe yağlanarak yerine takılır. Filtreyi aşırı torkla sıkmak diş atmasına veya contanın ezilmesine yol açabileceğinden, genellikle elle temas ettikten sonra 3/4 tur sıkmak yeterli kabul edilir.
Yakıt Sistemi ve Hava Emiş Hattının Kontrolü
Dizel yakıt bekledikçe depoda su yoğuşması ve tortu oluşumu meydana gelir. Yakıt su ayırıcı (separatör) filtre haznesindeki birikintiyi haftalık gözlemlerle kontrol edip tahliye vanasından boşaltmak gerekir. Yakıt filtresi değişiminde hatta hava girmesi muhtemeldir; filtre montajının hemen ardından yakıt besleme pompası üzerinden sistemin havası mutlaka alınmalıdır.
Hava filtresi ise yanma odasına giren partikülleri tutar. Endüstriyel alanlarda veya tozlu sahalarda hava filtresi tıkanıklık göstergesi düzenli izlenir. Kağıt filtre elemanları basınçlı havayla içeriden dışarıya doğru temizlense de belirli çalışma periyotlarında doğrudan yenisiyle değiştirilmelidir.
Soğutma Sıvısı ve Akü Şarj Değerleri
Aşırı ısınma, dizel motor bloklarında geri dönülemez çatlaklara neden olabilir. Radyatör peteklerinin hava geçişini engelleyen toz, yaprak gibi maddelerden arındırılması ilk adımdır. Soğutma sıvısının antifriz oranı hidrometre veya refraktometre yardımıyla ölçülür; genellikle su-antifriz dengesi eksi 25 veya eksi 35 dereceye göre ayarlanır.
Akü grubu ise marş basma anında anlık yüksek akım çeker. Bakım sırasında şu adımlar izlenir:
- Akü kutup başlarındaki korozyon ve sülfatlaşma tel fırça yardımıyla temizlenir, ince bir tabaka koruyucu gres sürülür.
- Akü şarj redresörünün çıkış voltajı multimetre ile ölçülür; 12V sistemlerde tampon şarj voltajı genelde 13.5V ile 13.8V aralığında olmalıdır.
- Sıvı seviyeli (bakımlı) akülerde plaka üzerindeki elektrolit seviyesi kontrol edilir, eksilme varsa saf su eklenir.
- Şasi ve marş motoru kablo bağlantılarının gevşekliği kontrol edilerek torklanır.
Yüksüz ve Yüklü Test Çalıştırması
Fiziksel parça kontrolleri bittikten sonra jeneratörü manuel modda 5 ila 10 dakika yüksüz çalıştırmak, yağ basıncının ve soğutma suyu devridaiminin doğrulanmasını sağlar. Yağ basınç göstergesinin 3 ile 5 bar aralığında stabil kalması, motorun sağlıklı yağlandığını gösterir. Hortum kelepçelerinden veya filtre diplerinden sızıntı olup olmadığı gözle izlenir.
Ardından jeneratörü şebeke transfer panosu üzerinden veya harici yük bankasıyla kapasitesinin en az %30-50'si kadar yüke almak gerekir. Sürekli yüksüz çalıştırılan dizel motorların egzoz manifoldunda ve turbosunda yanmamış yakıt birikimi (ıslak istifleme - wet stacking) oluşur; yüklü çalıştırma bu kurumun atılmasını sağlar.
Bakım defterine yapılan tüm parça değişimlerinin parça kodları, motor çalışma saati ve tarih mutlaka kaydedilmelidir. Bir sonraki kontrolde hortumların elastikiyetini elle yoklayarak çatlak veya sertleşme olup olmadığını parmaklarınızla kontrol edin.
